Category Archives: Poem

नाक,कान,मुख र खुट्टा

अाँखा,नाक,मुख र खुट्टा

हाम्रा यी दुई अाँखा भएको
के वर्तमान संसार नियालेर हेर्न हैन ?
तर मेरो अाँखा
साँच्चै भन्ने हो भने ?
म बसेको दशगजसम्मको
ठूलो पर्खाल मात्रै हेर्न भ्याएको छ ।

यो नाक पनि त
सुवासित वा दुर्गन्ध
सुंघ्न नै हो ।
किन हो कुन्नी –
मेरो नाकले दुर्गन्ध सुंध्न नै पाएको छैन ।

हाम्रो मुख –
ब्रम्हाण्ड हो ।
मुख एउटा सत्य हो ।
एउटा बलियो अभिब्यक्ति हो ।
अनि यो पनि भन्न मन लाग्छ-
मान्छेहरूको प्रतिनिधि पनि हो ।
यो कटु सत्य बुझीकन पनि
मेरो मुख –
सत्यको अगाडि
मुक भई बसेको छ ।

खुट्टा चीरगामी अनन्त यात्री हो ।
हो त के ? मेरो त हैन !
म त केवल
निर्धारण गरिएको
थामसम्म पुगेर अाउन सक्छु ।
यत्ती नै मेरो खुट्टाले
गर्न सक्छ, साथी ।
– ( २०३२ मार्ग १)

पाईतलाहरू

( ४५ ) पाईतलाहरू

पाईतलाहरू,
सिंगो शरीर बोकेको छ , यिनले ।
सा – नो ,
एक बित्ते पाईतला
हिडाइरहेकोछ प्रत्येकलाई,
नाँगो पाईतलाहरूले ।
तिनिहरूलाई-
जस्का जीवनको अस्तित्व नै
त्यसैमा समेतिएको हुन्छ ।
यी पाईतलाहरुमा
बिज्दछन् तीखा काँडाहरू
पलपलमा घोंच्दछन्
चुच्चा मसीना ढुंगाहरुले
झाँझर – झाँझर हुन्छन् ।
रगतका थोपाहरू
टप-टप गरी टप्कन्छन् ।
राताम्य हुन्छन् ।
विवश छन्, यी पाईतलाहरू ।
थाम्नै पर्छ , देहलाई ।
के गर्नु ?
गरीबका अन्तर्रात्मालाई
बुझेका हुन्छन्,यिनले ।
त्यसैले त अडेका छन् , जसोतसो-
गरीबका घुट्काहरू ।
-( २०३० चैत ४ )

लाश,जो भष्म हुंदैन

( ४५ ) लाश , जो भष्म हुंदैन
मेले अाफ्नो शरीरभित्र
एउटा लाश जलाई राखेको छु।
त्यो लाश
म मा नव चेतनाले प्रवेश गरेदेखि
निर्वाध गतिले जलिरहेछ ।
मेरो मनका कोमल इच्छा ,अाकांक्षा ,
महत्वाकांक्षा,रीस,ईर्ष्या,लोभ अादि सबैलाई
पालै – पालोसंग होमी दिएको छु ।
भीषण अग्नि प्रज्जोल्लित गर्दा पनि
त्यो चीसो शव
भष्म हुन सकेको छैन ।
सधैं यो चीसो चिता कति जलाउने , कति कुर्ने ?
एउटा शीथिल अन्तःस्थल
एउटा गतीरोध चाल
एउटा अन्यमनस्कताको मनस्थिती
र एउटा असमयको अलाप
यही छ मेरो लाशमा शायद !
म मा मात्र हैन साथी,
यो तिमिमा पनि,हामी सबैमा नै विद्यामान छ ।
जिजीविषा बोकेको छ , यस्ले ।
गहिरीएर , एकचित्त भएर तिमी सोच ,
अवश्य नै साक्षात्कार हुन्छौ , यो संग ।
किन तिमी तड्पन्छौ , असीमित पीडाले ?
हो , यो शाश्वत लाशलाई
खरानी – खरानी पार्ने हो भने
मैले,तिमीले र हामीले
हाम्रो यो पार्थिव अाशा युक्त देहलाई ।
हीउँदै चीतामा होम्नु पर्ला ,
तब शायद यो लाशको
चीर अन्त होला ।
-( २०३४ असार २९ )

अाई रहुन् दुःखहरू

( ४७ )अाई रहुन् दुःखहरू

अाई रहुन् दुःखहरू
सधैं जीवनमा
भाग एे सुखहरू
बाँकी छ भने अझै ।
सधैं दुःख भोग्छु
त्यसैमा सुख छ ।
सुखानन्द खोज्छु त –
हृदयका व्यथाहरू
छटपटिन थाल्छन् ।
त्यसैले म भन्छु –
दुःख,दुखीको जीवन हो ।
सुख, सुखीको मृत्यु हो ।
दुःख,सुखोल्दछ ।
सुख,पिरोल्दछ ।
स्वागत छ अंध्यारा क्षणहरू ।
ढाक्न परे ढाक उज्यालो ।
नौलो प्रभात ल्याउने कोशिस गर्छु ।
सधैं उज्यालो मात्र रहे
नव निर्माण रोकिन्छ ।
तमरात्रिमा नै-
जीवनका लक्षहरू
परिचालित हुन्छन् ।
नत्र –
जीवनका गोरेटाहरू
शिथिल हुन्छन् ।
अाईरहुन् दुःखहरू ।
गरी रहूं संघर्षहरू ।
नौलो बिहानीको खोजमा
लागी रहूं ।
-( २०३६ वैशाख १ )

देश बन्छ

कविता
देश बन्छ

गरीब छ र देश ?
मात्र हिमाली पानी बेचे
देश बन्छ ।

भर नपरी छिमेकमै
तेल उत्खनन् गरे
देश बन्छ ।

कौडीमा नबेची जडिबुटी
प्रशोधन गरे
देश बन्छ ।

सुन्दर प्रकृति घुमाउन,
टिकाउन सके पर्यटक
देश बन्छ ।

हिमाल,पहाड र तराईले
हातेमालो गरे
देश बन्छ ।

स्वावलम्बी बन्न
खोले उद्योग कारखाना
देश बन्छ ।

मालिक नबनी प्रशासक,
जन सेवक बने
देश बन्छ ।

हाम्रालाई नभनी
राम्रालाई छाने
देश बन्छ ।

युवावर्ग विदेशिन रोकी
सीप र अवसर दिए,
देश बन्छ ।

अध्यात्म जोडी राजनीतिमा
थोरै पनि इमान थपे
देश बन्छ ।

नबाँडी मात्र सपना
साकार पारे स-साना कुरा
देश बन्छ ।

त्यागी स्वार्थ
गरे विकासे राजनीति
देश बन्छ ।

सरकार दीगो बनाउन
सचेत भए मतदाता
देश बन्छ ।

न्याय छिटो छरितो
र सुलभ भए
देश बन्छ ।

महिला समावेशी
सरकार बने
देश बन्छ ।

भर नपरी मात्र सरकारको
सक्ने जति गरे समुदायले
देश बन्छ ।

बनाए चाडपर्व किफायति
बचत गरे खर्चलाई
देश बन्छ ।

वैदेशिक कमाइ
लगानी गरे उत्पादनमा
देश बन्छ ।

बने देश म बन्छु
भन्ने सुसंस्कार भए
देश बन्छ ।
( २०७४ कार्तिक २७ )

नेतासंग

नेतासंग

कति किलोको माला लाउनु भो ?
कति किलोको गाली खानु भो ?
ढाँटको खेती गर्दै कति सपना बाँड्नु भो ?
नेपाली जनतामा कति विपना बाँड्नु भो ?
कति वैठकका वैठक बस्नु भो ?
कति सट्टा पट्टा, कति भत्ता खानु भो ?
कति पाथी चिल्ला कुरा गर्नु भो ?
जाँको तैं जनता, तपाई कति माथि पुग्नु भो ?
समता,समावेसी, सहभागीको कति नारा चर्काउनु भो ?
जात भात धर्म भाँडी,कति धार्नी डलर झार्नु भो ?
दलबाट दल फुटाइ कति दल जन्माउनु भो ?
पुगेन भाग मेरो भन्दै, सधैं ठूलो भाग खोज्नु भो ?
वाल वनिता बृद्ध बृद्धा कति बेसहारा पार्नु भो ?
गाम वेसीमा आमाका कति छोरा वलिदान गर्नु भो ?
व्यवस्था बदल्न कति जन युद्ध लड्नु भो ?
धन युद्धमा कति कुवाँ पुर्नु भो ?
झुठको पापड बेली बेली,
जनताको कति झापड खानु भो ?
कति किलोको माला लाउनु भो ?
कति किलोको गाली खानु भो ?
– ( २०७१ पुस २२ मंगलवार )

पौरखीहरू स्वदेश फर्क ।

पौरखीहरू स्वदेश फर्क

देश बाहिर गएका पौरखीहरू
स्वदेश फर्क ।
नेपाली मन लिएर घर फर्क
अार्जेको ज्ञान,विज्ञान लिएर फर्क
सिकेको सीप लिएर फर्क
मातृभूमि बाँझो छ,
कुषि प्रविधि लिएर फर्क ।

चौतारीहरू बिरानो छन् ।
विकासका सूत्र लिएर फर्क ।
भूकम्पले गाउँबस्ती
उजाड छन् ।
सिर्जनसील हातहरू लिएर फर्क ।
देश बाहिर गएका पौरखीहरू
स्वदेश फर्क ।

उद्योग कलकारखाना
स्रोत हुन् रोजगारीका
उद्यमी भएर फर्क ।
नौलो प्रविधि लिएर फर्क ।
समृद्ध पार्नु छ देश,
सक्दो लगानी लिएर फर्क ।
पराधीन छ अर्थतन्त्र,
अात्मनिर्भर तन्त्र लिएर फर्क ।

छैन जनउत्तरदायी राजनीति
यसलाई सफा गर्न फर्क ।
अब तिम्रै पालो हो,
१० देखि १५ वर्षमा
तिम्रो हातमा अर्थतन्त्र
तिम्रै हातमा शासन सत्ता ।
देश हाँक्न –
हातेमालो गरी फर्क ।

सुन्दर देश हाम्रो,
पर्यटन उद्यमी बनेर फर्क ।
अनेक देश पुगेका हो !
स्वदेश बनाउन फर्क ।
देश बाहिर गएका पौरखीहरू
स्वदेश फर्क ।
जल,जंगल जवानी,
अनि जडीबुटी,
उपयोग गरे पुग्छ ।
स्वदेशमै पौरख गर्न फर्क ।

बन्द हडताल अान्दोलन
सीमा भन्दा बढी भयो,
नियन्त्रण गर्न यस्लाई
गोलबन्द भई फर्क ।
ढींडो गुन्द्रुक सीस्नो
नचाखेको
धेरै भयो होला ।
त्यसको स्वाद उस्तै छ,
पस्की दिन्छिन् अामा मायाले ,
मुख चोख्याऊन फर्क ।

मारूनी रोदी सेलो डेउडा र अरू
संस्कृति जोगाउन फर्क ।
घर बाहिर भएकाहरू
घर – घर फर्क ।
देश – देशमा रहेकाहरू हो !
स्वदेश फर्क ।
देश बाहिर गएका पौरखीहरू
स्वदेश फर्क ।
नेपाली मन लिएर
नेपाल फर्क ।
( – २०७३ / १२ / ३० / ०४ / १० बजे रात्री )

नेतासंग

नेतासंग

कति किलोको माला लाउनु भो ?
कति किलोको गाली खानु भो ?
ढाँटको खेती गर्दै कति सपना बाँड्नु भो ?
नेपाली जनतामा कति विपना बाँड्नु भो ?

कति वैठकका वैठक बस्नु भो ?
कति सट्टा पट्टा, कति भत्ता खानु भो ?
कति पाथी चिल्ला कुरा गर्नु भो ?
जाँको तैं जनता, तपाई कति माथि पुग्नु भो ?

समता,समावेसी, सहभागीको कति नारा चर्काउनु भो ?
जात भात धर्म भाँडी,कति धार्नी डलर झार्नु भो ?
दलबाट दल फुटाइ कति दल जन्माउनु भो ?
पुगेन भाग मेरो भन्दै, सधैं ठूलो भाग खोज्नु भो ?

वाल वनिता बृद्ध बृद्धा कति बेसहारा पार्नु भो ?
गाम वेसीमा आमाका कति छोरा वलिदान गर्नु भो ?
व्यवस्था बदल्न कति जन युद्ध लड्नु भो ?
धन युद्धमा कति कुवाँ पुर्नु भो ?

झुठको पापड बेली बेली,
जनताको कति झापड खानु भो ?
कति किलोको माला लाउनु भो ?
कति किलोको गाली खानु भो ?
– ( २०७१ पुस २२ मंगलवार )

मुक्ति क्षेत्र

temple
temple

मुक्ति क्षेत्र

मुक्तिक्षेत्र
मेरो शौभाग्य
तिम्रो वरदान
कस्तो अनुकम्पा ?

तिम्रो सौंदर्य
प्रकृतिको दिव्यता
भू-भिन्नतामा
पाइन्छ सभ्यता ।

रचनामा कति विभेद ?
भूतलकै चन्द्रलोक
अचम्मैछ त्यहाँ जीवनी
झारपातमा पनि संजीवनी ।

कुनै न कुनै घरमा
बुद्धको विशाल मूर्ति
ओम् मणी पद्मे हुंम्
जीवन्त शान्तिको अनुभूति ।

देव क्षेत्र , तप क्षेत्र
शान्ति क्षेत्र, मुक्ति क्षेत्र
विष्णु क्षेत्र, लक्ष्मी क्षेत्र
शिव क्षेत्र, ज्ञान क्षेत्र ।
-( २०६८ / ४/ ३२ / ४ )

क्या राम्री

क्या राम्री ।

चन्द्रमा त दागी छ ।
तिमी त बेदाग छ्यौ ।
क्या राम्री ।

मृग नयनमा पनि गाजल,
ती नयनाभिराम नयन,
क्या राम्री ।

पूर्ण श्रृँगारमा सजिएकी प्रकृति,
त्यो कृत्रिम श्रृँगार किन चाहियो ?
क्या राम्री ।

रसिला ओंठहरु
चुम्बन खोजी रहन्छन् ।
तीनमा लिपपोत किन गर्ने ?
क्या राम्री ।

प्रकाशको पुन्ज त्यो मुखमण्डल ।
लाली त्यहां किन चािहयो ?
क्या राम्री ।

चन्द्रमा त दागी छ ।
तिमी त बेदाग छ्यौ ।
क्या राम्री ।

नितम्ब तलै झरेको केश लहरी,
छालझैं सागरमा ।
क्या राम्री ।

फिक्का हुंने शिल्पिको कला पनि,
त्यो चन्द्रवदन
क्या राम्री ।

रमाउने आफ्नै संस्कृतिमा,
हाकु पतासीमा यो ल्यासे,
क्या राम्री ।

मर्काई पातुलो कम्मर,
अनार दाना दाँत देखाउने चाल,
क्या राम्री ।

आपतकै आँधी छेक्ने …
हिमालझैं अविचल,
साहसी व्यक्तित्व,
क्या राम्री ।

चन्द्रमा त दागी छ ।
तिमी त बेदाग छ्यौ ।
क्या राम्री ।
-२०७१ पुस ७