Category Archives: Poem

तस्वीर

तस्वीर

मानिसको मन,
न घामले पोल्छ।
न आगोले पोल्छ।
मानिसको मन,
माया गाँसिएको
तस्वीरले पोल्छ ।

तस्वीर,
कहिले हंसाउँछ।
तस्वीर,
कहिले रूवाउँछ।
तस्वीर,
नखिच्दै पनि
यस्ले रूवाउँछ ।
– २०७१ पुस ८

बन्दुक

बन्दुक

एकनाले, दुईनाले
पेष्टोल, रिवाल्वर,
राइफल, मेसिनगन, पेनगन
जे जे छन् , यसका जात
देख्दै डर लाग्छ ।

बन्दुकधारी-
सेना, प्रहरी,जमिन्दार
विर्तावाल, जिम्मुवाल,
मुखियाबा,डन
अण्डरवरल्ड
मत्ता हात्ती समान
कहीं कुनैबेला यो
निर्लज्ज पड्कन सक्छ ।
पेलिस्टाईन शिविरमाझैं
१६ सेप्टेम्बर १९८२ जन्माई
ईजराईली बन्दुकले
सर्बोत्कृष्ट मानवजातिको
क्रुर आमहत्या रचाउन सक्छ ।
बन्दुक-
यो मत्ता हात्तीझैं
वाल,वनिता,बृद्ध-बृद्धा कुल्चन सक्छ ।
शान्त र सुन्दर
गाउँ डाँका मार्न सक्छ ।
मािनसले मानिसको घृणास्पद
इतिहास निर्लज्ज लेख्न सक्छ ।
बन्दुक-
निर्बललाई बलवान बनाउँन सक्छ ।
शान्तलाई आकुल ब्याकुल बनाउँन सक्छ ।
संभ्रान्त दिग्भ्रमित हुंन सक्छ ।
त्यसैले डर लाग्छ ।
बन्दुक-
कहीं कतै पड्कन सक्छ ।
यस्कै आडमा
अपहरण हुंन सक्छ
अवलाहरूको दिउँसै ।
जहाजहरूको सरेआम ।
हत्या खुलेआम ।
डकैती निसंकोच ।
तस्करी दिन दहाडै ।
अत:
बन्दुक त्रास हो ।
संत्रास हो ।
डर लाग्छ-
हक़, सुविधा र अन्याय विरूद्धको
हड्ताल, जुलूस ,भाषण, सभाबीच,
बन्दुकधारीबाट
अनायासै
खिया लागेको गोली
खिया लागेकै
बन्दुकबाट पड्कन सक्छ ।
आत्मरक्षाको नाममा,
उत्ताउलो हुंदा
परहिंसा हुंन सक्छ ।
कर्तव्यच्यूत भई
विस्फोट हुंनसक्छ ।
विकल्परहित सत्ता पल्टिन सक्छ ।
यो शान्ति हैन
क्रान्तिको प्रतीक हो ।
बन्दुक-
मतमताउँदो छ
तैपनि
यो कायरको हतियार हो ।
यो आतंककारी वाहुबल हो ।
यो युद्धको विकुल हो ।
यो अशान्तिको
रक्तबीज हो ।
( रचना काल : २०३९/०७/१४ ,अपरान्ह १२ बजे )
Website : http://lovejoshi.com.np

The Greatest Right

The Greatest Right

Horror and terror,
Civilised world is feared,
Under sophisticated maturation.
Cry-
“Peace ! Peace !! peace!!!”,
The only destination.”
The world,
On its utmost violence,
Arrest the gods.
Humanity is imprisoned.
Alas!
It’s a day dreaming.
Let a next Buddha be born

तानसेन

कविता कथा
…………….

तानसेन

(१)
“तानसेन तेरो जन्मथलो”,
भन्थे बाजे-बजै ।
उहिले बसाइ सराइको
माचो थियो
मधेसमा
रूपन्देहीको नौकट्टीमा
राणा बडाहाकिमबाट
वक्सिस पाएछन्
तराईको खेत
तेसमा थप्न अझै-
जोती नसक्ने, नभ्याइने
वाक्लो वनै -वन भएको खेत ।
किने छन् , बिघाको बिघा
बाजेले खर्चेर मखनको
अनि बाले असन-बाँगेमुढाको कमाई ।
झरेछन् मलाई काखी च्याप्दै
बाजे-बजै, बा-आमा, मामा-सानीमा
शिखरका वासिन्दा परेछन्,
तराईको उखरमाउलो गर्मीमा
औलोको भूमरीमा ।
मेरो वालपनमा चेतना आउनु पहिल्यै
मेरा जन्मदाताहरू
र एक्लो भाइ
यस संसारबाट विदा
भई सकेका रहेछन् ।
बजै भन्ने गर्थी-
” आमाले भाइ लिएर गई,
तँलाई मलाई सुम्पेर गई ।”

दश-दश दिनको फरकमा
तीन सदस्यको विछोडको
घाउ पुरिन नपाउँदै
सँधियारहरूको घरमा
चोरी भयो ।
डांका लाग्यो ।
ज्यान मारेको
रगतको आहाल घर-घर देख्दा,
घटनाहरू सात-सात दिनमा
दोहोरिंदा
धेरैको घरवास उठ्यो
वस्ती वाक्लिएको ठाउँमा
हाम्रो पनि वसाइ सर्यो ।

(२)
औलो लागेछ मलाई पनि ।
पेट फुल्ने, ज्वरो आउने
हुंदा आठ वर्षको
“झण्डै खसेको”
भन्थी बजै ।
न मधेशको दबाईले
छोयो मलाई,
न झारफुकले छोयो मलाई,
न नौतनवाको दबाईले
गर्यौ निको मलाई ।
घर सल्लाहा मिल्यो,
लगे बाजेले
मिशन अस्पताल मलाई ।
कतै बोकिएर, कतै दौडदै
कतै कुद्दै पुगें म ।
मैले बल्ल थाहा पाऐं,
त्यो ठाउँ –
तानसेन रहेछ ।

(३)
मलाई असाध्यै,
निकै- निकै,
धेरी-धेरी,
मनैबाट
मुटुबाट
माया लाग्यो ।
जन्म थलो टेक्न पाएकोमा ।
हामी बसेको
नातेदारको
घरको छानामा चढ़ी
चारै तर्फ हेरें ।
तानसेन सबै
घुमुं-घुमुं , डुलुं-डुलुं
हेरूं-हेरूं
लाग्यो मलाई ।
तर,
म घरबाट अस्पताल,
फेरि घर पुग्थें ।
त्यत्तिकै रह्यो
मेरो धोको,
अधुरै रह्यो मेरो इच्छा
तानसेनलाई हेर्ने,
तानसेन घुम्ने
ऊस्लाई माया गर्ने,
ऊस्लाई अंगालोमा कस्ने ।
ऊस्लाई पढ्ने ।
अनि गहिरिएर बुझ्ने ।
मेरो वालपनको
चंचले मनको भावना ।
छोंटो थियो
साता दिनको
बसाइ सायद ।

(४)
झण्डै डेढ दशकको
अन्तराल पछि –
समय २०२८ साल
त्रि.वि.को आई.ए. को परीक्षा दिन ।
“डेरा बन्दोबस्त भयो
नारायण स्थानमा
आउनुस् ।”
पत्रकार साथी मेघराज शर्माको
पत्र आयो ।
पुगें तानसेन
मेरो जन्मभूमि ।
तर,
जोतिऐं मात्रै गए देखिन्
वर्षा मासको गोरूझैं,
परीक्षाको खेतमा ।
साँझ पख घुम्थें,
लहरे पीपल, बस स्टेशन ,
ठाडो गल्ली ,
भगवती मन्दिर वरिपरी
अनि,
शितलपाटी, बडीगानटोल-
जहाँ म जन्मेथें ।
रमाइलो लाग्यो,
स्वच्छ वातावरण ।
ढुंगा छापेका भीरालो सडकहरू,
मौलिकता र स्थानीय
स्रोतसाधन र सीप परिचालनको,
ब्याख्या गर्थे
ती सडकहरूले ।

(५)
सकियो परीक्षा ।
सकियो जागीरे छुट्टी पनि ।
अन्तिम दिन
मलाई फर्कनै थियो
श्रीनगरको आकर्षणले
मलाई तान्यो
बोलायो ।
मन लालायित भयो ।
मेरो अनुनयविनयमा
साथीले पुर्यायो
श्रीनगर ।
आहा !
यो नगर ।
यो श्रीनगर ।
“श्री” को श्रेणीमा छ यो ।
छोयो मेरो मस्तिष्क ।
छोयो मेरो मुटु ।
समीर शीतल
सल्लाका वृक्षहरूले दिने पवन !
आहा ! क्या अपूर्व आनन्द !
डाँडैबाट ।
भीरैबाट ।
टाढैबाट ।
मेरो मातृभूमिलाई ।
सहस्र प्रणाम गरें ।
हरियाली ।
सुसौरभ ।
देशकै गौरव ।
तानसेनलाई
नियाँलेर हेरें ।
चियाएर हेरें ।
नयनाभिराम हेरें ।
मन शीतल भयो ।
तैपनि पुगेन ।
अधीर मन
धीर भयो ।
तैपनि पुगेन ।
भयो पूर्ण आँशीक इच्छा ।
“फेरि भेटौंला,
तानसेन तिमीसित”
भन्दै भऐं विदा ।
(६)
स्नातक परीक्षाको
केन्द्र तोकियो
फेरि पाल्पा -तानसेन ।
थपेर दुई साताको िवदा ।
पुगें आमाको काखमा ।
अनि तिमीलाई
हेर्ने मौका
प्रशस्तै निकालें ।
परीक्षा-तालिका पालन गर्दै,
तिम्रो अन्तर कुन्तर
केश, निधार, गोडा
र पाइतला समेत नियाँलेर हेरें ।
तिम्रो आँखामा
मेरो आँखा
जुधाइ- जुधाइ हेरें ।
म थाकें ।
तिमी थाकिनौ ।
सीमै थिएन,
हर्षविभोरको ।
आमाको काख पाएर ।
तानसेन !
तिमी रूपवती
शीलवती
गुणवती
धनवती, कलावती
सम्पदा की खानी छ्यौ ,
कि-
म के गरूं बयान ?
कि-
को सक्ला गर्न,
तिमीसंग प्रतिस्पर्धा ?
छ्यौ तिमी अतुलनीय ।
छ्यौ तिमी अक्षुण्य ।

थातथलोको सौंदर्यसंग
माया गर्न सिकायौ ।
टुंडिखेलमा बस्दा
तिम्रो आँचलले
सरलक्क छोपेको
अनुभूत हुन्थ्यो मलाई ।
आमैले अंगालोमा कसेकी
आभास हुन्थ्यो मलाई ।
शीतल हावाको स्पर्श हुंदा
आमैले लाखों चुम्बन वर्साएकी
आत्माभास हुन्थ्यो मलाई ।
खिन्न मनले विदा भऐं ।
आमा तानसेन तिमी संग ।
त्यसैले बसको
छेउँको झ्यालबाट हेरें ।
ओल्लो झ्यालबाट हेरें ।
पल्लो झ्यालबाट हेरें ।
पछिल्लो झ्यालबाट हेरें ।
तिमीलाई
देखुन्जेल हेरें ।

(रचना काल २०३२ / ११ /१५ )

 

The Kafle Chari

The Kafle Chari

I heard a bird at noon,
Near a spring, chanting prettily,
On a tree-
” Kafle pakho”.( a red ball fruit is ripen.)
The sun was sharp over the woods.
The song matched to the scene.
And the kafles swinging top,
On the tree top.

He didn’t see me,
I listened to him,
For I was tired and dim.
Hungry with watered mouth,
Looked up and up-
Hoped a deal kafles to drop.

Relaxed a lot,
Listening the song.
Thanked the nature,
She isn’t wrong.
Filled my hears with joy.
Salute the day,
That passed away.
( Composed on 18 April 2004 )

The Greatest Right

The Greatest Right

Horror and terror,
Civilised world is feared,
Under sophisticated maturation.
Cry-
“Peace ! Peace !! peace!!!”,
The only destination.”
The world,
On its utmost violence,
Arrest the gods.
Humanity is imprisoned.
Alas!
It’s a day dreaming.
Let a next Buddha be born !
Let a preacher preach lesson,
The tremor world,
Regarding of races,
Mankind re-exist.
Rights-
The greatest rights,
Existence is the height.
“Live and let live.”
Should be the foremost,
World’ slogan wave.
( 2002 August 15 )

The Kafle Chari( Bird)

The Kafle Chari

I heard a bird at noon,
Near a spring, chanting prettily,
On a tree
” Kafle pakho”.( a red ball fruit is ripen.)
The sun was sharp over the woods.
The song matched to the scene.
And the kafles swinging top,
On the tree top.

He didn’t see me,
I listened to him,
For I was tired and dim.
Hungry with watered mouth,
Looked up and up-
Hoped a deal kafles to drop.

Relaxed a lot,
Listening the song.
Thanked the nature,
She isn’t wrong.
Filled my hears with joy.
Salute the day,
That passed away.
( Composed on 18 April 2004 )

पल्लो घरको झ्यालमा

पल्लो घरको झ्यालमा

पल्लो घरको झ्यालमा,
सधैं ऐना हेर्छिन्-
एक युवति ।
राम्रैछ लिपेको मुहार पनि,
मिलेकै छ (लाली) ओंठ पनि ।
पल्लो घरको………

एक दिन नजिकैको पार्कमा,
देखें निजलाई ऐना हेदै,
तील – चामले केशबिन्यासमा,
काइदाकै छ, छोपेको कालो पनि,
कोही भन्दा के कम? पहिरनमा पनि ।
बनौट पनि शिल्पी कै छ,
हेर्छे छाति घरि – घरि तैपनि ।
पल्लाे घरकाे……

अरुले हेरी दिनु छैन जोवन,
हेरी मक्खै पर्छे आफैँ छिन-छिन ।
खै कसलाई साँचेको त्यो जोवन ?
कोही टिप्दैन त्यो, फुलि सक्दा पनि ।
———-

रहेछ

रहेछ

तातो तातो चीयाले ओंठ पोल्दो रहेछ ।
न्यानो न्यानो मायाले मुटु जल्दो रहेछ ।

टाढा टाढा हुंदा जोवन गल्दो रहेछ ।
पर्खाइको घडी झन लामो हुंदा रहेछ ।

तन टाढा भए पनि मन नजिकिंदो रहेछ ।
पीरती साँचो भए मनको तार जोडिंदो रहेछ ।

फूलमा राम्रो गुलाब टिप्दा बिज्दो पो रहेछ ।
सृष्टिमा राम्रो मनुवा छान्दा बैगुनी पो परेछ ।
( २०६७ फाल्गुन ५ , काठमाण्डौं )

तातिन्छ कि ?

तातिन्छ कि ?

आज मौसम चीसो चीसो छ ।
सिरेटोले मुटु नै छो’को छ ।

पहारले पनि तातिन्न यो ।
वहारले पो तातिन्छ कि ?

रापले पनि तातिन्न यो ।
मातले पो तातिन्छ कि ?

अधरै िपएर पनि तातिन्न यो ।
मुटु नै जोडेर पो तातिन्छ कि ?

( २०६७ /११/३०/०२)